Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında yayımlanan basın açıklamasında, kayıt dışı istihdamın çalışanlar, işverenler ve ülke ekonomisi üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekildi. “Sigorta ile iş güvende, işçi güvende; gelecek güvende” sloganıyla yapılan açıklamada, sigortasız işçi çalıştırmanın ya da çalışma günleri ile ücretlerin eksik bildirilmesinin kayıt dışı istihdam kapsamında değerlendirildiği belirtildi.
''Sigorta ile iş güvende, işçi güvende; gelecek güvende''
Açıklamada, çalışanların sigortalı çalıştırılmasının hem anayasal bir hak hem de yasal zorunluluk olduğu vurgulanırken, işverenlerin sigortasız işçi çalıştırma hakkının bulunmadığı ifade edildi. Çalışanların kendi isteğiyle dahi sigortasız çalışmasının hukuken mümkün olmadığı belirtilerek, bu durumun işverenler açısından ciddi yasal ve mali riskler doğurduğu kaydedildi.
Özellikle emekli, dul ve yetim aylığı alanlar ile sosyal yardım yararlanıcılarının zaman zaman kayıt dışı çalışmaya yöneldiğinin tespit edildiği belirtilen açıklamada, işverenlerin bu talepler karşısında taviz vermemesi gerektiği ifade edildi.
Kayıt dışı çalışan kişilerin emeklilik, malullük aylığı, işsizlik sigortası ve sağlık hizmetleri gibi temel sosyal güvenlik haklarından mahrum kaldığına dikkat çekilen açıklamada, iş kazası ve meslek hastalıkları karşısında da büyük risk altında oldukları vurgulandı.
Ayrıca kayıt dışı istihdamın; kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, hafta tatili ve analık izni gibi temel işçi haklarının kaybına neden olduğu belirtildi. İşverenler açısından ise yüksek idari para cezaları, prim teşviklerinin iptali ve olası iş kazalarında ağır yasal sorumluluklar gibi ciddi yaptırımların söz konusu olduğu ifade edildi.
Açıklamada kayıt dışı istihdamın ülke ekonomisine zarar verdiği de belirtilerek; haksız rekabet oluşturduğu, vergi ve prim kaybına yol açtığı, sosyal güvenlik sistemini olumsuz etkilediği ve gelir dağılımında adaletsizliği artırdığı kaydedildi.
Çalışanların sigorta durumlarını e-Devlet üzerinden, ALO 170 hattından veya SGK müdürlüklerinden öğrenebileceği belirtilirken, sigortasız çalıştırıldığını düşünen vatandaşların ALO 170, CİMER ya da SGK müdürlükleri aracılığıyla ihbar ve şikâyette bulunabileceği ifade edildi.
Öte yandan, Türkiye genelinde 3 ve daha fazla işçi çalıştıran işletmelerde ücretlerin banka aracılığıyla ödenmesinin yasal zorunluluk olduğu hatırlatılarak, kurala uyulmaması halinde işverenlere idari para cezası uygulanacağı bildirildi.
Basın açıklamasının sonunda, kayıtlı istihdamın sadece yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda ülkenin geleceğine yapılan önemli bir yatırım olduğu vurgulanarak tüm taraflar sosyal güvenlik sistemine sahip çıkmaya davet edildi.